Het archetypewiel van Carl Jung duikt steeds vaker op in marketingcontent en terecht. Het is een van de weinige modellen die verklaart waaróm sommige merken meteen een gevoel oproepen en andere merken inwisselbaar aanvoelen ondanks een prima product.
Maar in de praktijk blijft het bij de meeste bedrijven bij een leuk inzicht, zonder dat het ooit landt in de dagelijkse marketing. Daar breng ik graag verandering in! In deze blog leg ik je uit wat het archetypewiel inhoudt en hoe je het inzet.
Kort: wat het archetypewiel doet
Carl Jung, Zwitsers psychiater en grondlegger van de analytische psychologie, introduceerde in de vroege twintigste eeuw het concept van archetypes: universele, aangeboren patronen die diep in ons onbewuste verankerd liggen. Volgens Jung erven we deze archetypes niet aan via onze persoonlijke ervaringen, maar via wat hij het “collectief onbewuste” noemde, een gedeelde laag van de menselijke psyche die we allemaal met ons meedragen, ongeacht cultuur of tijdperk.
Jung onderscheidde twaalf universele archetypes:
Jung onderscheidde oorspronkelijk een aantal kernarchetypes, zoals de Held, de Wijze, de Zorger en de Rebel. Later zijn deze inzichten doorontwikkeld tot het bekende archetypewiel met twaalf archetypes, ingedeeld naar vier fundamentele menselijke verlangens: erbij horen, structuur, vrijheid en betekenis.
Merken die bewust één archetype centraal stellen, voelen consistenter en herkenbaarder dan merken die proberen overal een beetje bij te passen.
Waarom de meeste bedrijven hier blijven steken bij theorie
Het probleem is niet dat bedrijven het model niet kennen. Het probleem is dat ‘weten welk archetype je bent’ niet automatisch vertaalt naar andere teksten, andere beeldkeuzes, of een andere toon in een LinkedIn-post. Het archetype blijft een los inzicht in plaats van een filter waar elke marketinguiting doorheen gaat.
Hoe je het wél praktisch maakt
Stel jezelf bij je volgende stuk content niet de vraag ‘wat wil ik zeggen’, maar: ‘wat zou mijn archetype hier zeggen, en hoe?’ Een Rebel schrijft anders dan een Verzorger, ook als de kernboodschap hetzelfde is. Dat verschil is precies wat een merk een stem geeft in plaats van een set richtlijnen.
Concreet: leg je laatste drie social posts naast elkaar. Voelen ze als dezelfde stem, of als drie verschillende auteurs die toevallig voor hetzelfde bedrijf schrijven? Dat is meteen een eerlijke test van hoe consistent je archetype al doorwerkt.
Een startpunt
Ik heb hier zelf een test voor gebouwd, precies om dit concreet te maken in plaats van abstract te laten. Doe de archetypetest, het kost een paar minuten.
Archetypes helpen bij de branding van je merk. Er zijn er wel 12! Ontdek welke bij jou past en ontvang direct tips hoe je je archetype kunt toepassen.